84% van het mkb wil meer investeren in AI

84% van de Nederlandse mkb-bedrijven verwacht de komende drie jaar meer in AI te investeren. Daarmee heeft Nederland de hoogste AI-investeringsambitie van de acht Europese landen die Wolters Kluwer onderzocht voor zijn Future Ready Business-rapport, gepubliceerd in maart 2026 op basis van meer dan duizend mkb-bedrijven.

Het CBS laat een ander beeld zien. In 2024 gebruikte 22,7% van de Nederlandse bedrijven met tien of meer medewerkers minstens één AI-technologie, tegenover ongeveer 14% een jaar eerder. In de industrie specifiek lag dat aandeel op 16% in 2025: een duidelijke stijging vanaf 7% in 2023, maar nog altijd onder het landelijk gemiddelde.

Er zit dus een duidelijk verschil tussen wat bedrijven van plan zijn en wat ze nu al doen. Wat verklaart dat verschil?

De rol van expertise

Van de bedrijven die AI-technologieën als machine learning of procesautomatisering wel hadden overwogen maar uiteindelijk besloten deze niet te gebruiken, noemt 73% een gebrek aan ervaring als belangrijkste reden, blijkt uit CBS-cijfers.

De cijfers laten vooral zien dat bereidheid en kennis niet altijd gelijk oplopen. Bedrijven kunnen AI interessant vinden en er tegelijk nog weinig ervaring mee hebben.

Waar kan AI tijd besparen? Welke processen kunnen efficiënter? Welke informatie wordt nu handmatig verwerkt? En welke kennis hebben medewerkers nodig om met nieuwe technologie te werken?

Voor een groot bedrijf met gespecialiseerde IT-, data- of innovatieteams is het makkelijker om verschillende mogelijkheden te onderzoeken en ermee te experimenteren. Voor een kleiner productiebedrijf ligt de dagelijkse prioriteit vaak ergens anders: productie moet doorgaan, klanten moeten worden bediend en personeel moet worden ingepland.

Welke technologie een bedrijf kiest is minder belangrijk dan waar die technologie daadwerkelijk iets oplevert. Denk aan concrete, afgebakende toepassingen: onderhoud plannen op basis van sensordata in plaats van vaste schema's, kwaliteitscontrole die afwijkingen sneller signaleert, of voorraadbeheer dat automatisch meebeweegt met de vraag. Geen totale transformatie, maar één proces dat merkbaar soepeler loopt.

De kloof tussen grote en kleine bedrijven

De verschillen in AI-gebruik tussen bedrijfsgroottes zijn aanzienlijk. In 2024 zette 17,8% van de bedrijven met 10 tot 19 medewerkers AI in, tegenover 59,2% van de bedrijven met 500 of meer medewerkers.

Dat verschil gaat niet alleen over budget. Grote bedrijven hebben vaker mensen in huis die zich met IT, data en innovatie bezighouden en hebben meer ruimte om nieuwe technologie uit te proberen. Dat werkt door in de cijfers: bedrijven die AI gebruiken zijn samen goed voor meer dan de helft van de totale omzet in hun sector, ook al vormen ze een minderheid van het aantal bedrijven.

Voor kleinere bedrijven kan het daardoor lastiger zijn om te bepalen welke technologie relevant is en hoe die binnen bestaande processen past. Tegelijkertijd hebben zij ook minder reden om dezelfde route te volgen als een grote corporate.

Wat staat er de komende jaren te gebeuren?

De cijfers wijzen op een duidelijke beweging. Nederlandse mkb-bedrijven willen de komende drie jaar meer in AI investeren, terwijl het gebruik in de industrie nog relatief beperkt is. Dat betekent dat er de komende jaren waarschijnlijk meer bedrijven ervaring zullen opdoen met AI. Sommige toepassingen zullen verdwijnen omdat ze weinig opleveren. Andere zullen onderdeel worden van de dagelijkse bedrijfsvoering.

Voor de maakindustrie gaat het daarom steeds minder om de vraag of AI relevant is. De technologie is er al en de investeringsbereidheid groeit. De interessantere vraag is waar AI binnen een specifiek bedrijf daadwerkelijk iets kan toevoegen.

De kloof tussen de ambitie om in AI te investeren en het daadwerkelijke gebruik zal daarmee waarschijnlijk kleiner worden. Niet doordat ieder bedrijf dezelfde technologie gaat gebruiken, maar doordat steeds meer mkb-bedrijven ontdekken wat AI voor hun eigen processen kan betekenen.

Hulp bij het aannemen van internationaal technisch talent?

Deel helpt bedrijven in de maakindustrie om servicemonteurs, technische specialisten en ander operationeel personeel aan te nemen in meer dan 150 landen. Ook zonder lokale entiteit kunnen bedrijven via Deel internationaal personeel aannemen en de lokale arbeids- en compliancevereisten regelen.

Bronnen ● Wolters Kluwer, Future Ready Business report (maart 2026), onderzoek onder 1.000+ mkb-bedrijven in 8 Europese landen - businesswire.com ● CBS, AI-monitor 2024 - cbs.nl ● CBS, Bedrijven gebruiken AI vaakst voor marketing of verkoop (december 2025) - cbs.nl ● CBS, sectorcijfers AI-gebruik industrie 2023–2025, via Appwiki - appwiki.nl Deel helpt organisaties om medewerkers aan te nemen in meer dan 150 landen, zowel voor kantoorfuncties als voor functies die dichtbij klanten en operationele activiteiten staan.